Courage

Net als.

detail reus door Franky Delaere

Bijna iedereen moest lachen toen ik vorig jaar vertelde dat ze op mijn werk een grote ‘supermongool’ maken voor op de tentoonstelling Bloedtest.
Twee en een halve meter hoog en op een sokkel van een halve meter maakt samen drie meter Down. Plezier maar ook schroom. Het woord wordt vandaag de dag niet meer uitgesproken en is ook als scheldwoord ongepast. Beter noemen we het beeld een reus met het syndroom van Down.
En dan nog.
Waar komt de drang vandaan om mensen een label op te plakken? Behalve een aantal gelaatskenmerken zijn de mensen met Down die ik bij Wit.h leerde kennen, nogal verschillend als persoon. Net zo als al die andere kunstenaars en bezoekers die hier over de vloer komen.

Over de gevolgen.

Een aantal deelnemende kunstenaars waren bang dat zo’n reus alle aandacht op hem zou vestigen en zo de bezoekers doet denken dat Bloedtest een tentoonstelling is over mongolisme of het syndroom van down. En dit is het niet.
Het Down syndroom en hoe de huidige samenleving hier mee omgaat is de aanleiding voor dit project. En dan vooral het idee dat via een druppel bloed het syndroom tijdens de zwangerschap kan ontmaskerd worden en dus de geboorte voorkomen, wanneer de ouders dit wensen.
Veel meer focust dit project op de gevolgen van onze medische vooruitgang op sociaal en maatschappelijk vlak. En hou je vast, het is me nogal wat (nvdr lees na bij Magazine en Bibliotheek op deze site) en vreemd genoeg blijft het maatschappelijk debat hierbij erg stil.

schaal modellen reus

Een uitdaging nodig?

Maar in de eerste plaats is het natuurlijk een artistiek project. ontstaan bij Wit.h maar intussen door talrijke heel diverse kunstenaars vorm gegeven.
Een van de deelnemende collectieven is de Beelderij uit Lichtervelde. Zij maken de reus in keramiek. De figuur is groot en sterk als een reus maar tegelijk maakt de klei waaruit hij is opgebouwd hem erg breekbaar. Krachtig en broos tegelijk. Zoals het leven met een beperking ook kan zijn.
Het werkproces bezorgt Franky Delaere, die het artistieke werk levert soms wel kopzorgen. Hij maakte eerst talrijke schaalmodellen, met weinig detail maar telkens een beetje groter. Samen met Geert Roygens werken ze momenteel aan de romp. Alles samen wordt hij 3 meter hoog! Wanneer we het atelier bezoeken met het ganse team van wit.h voelen we een uiterst positieve sfeer. Hier wordt hard gewerkt en geleefd. Ook mensen met een beperking hebben uitdaging nodig denk ik dan en natuurlijk veel courage.

Groeten,
Suppoost met knieprobleem

Ik ben een zuurstofconsument

Intens stil-leven

Arnaud Rogard moet opgehaald worden bij theater de Figuranten in Menen en naar huis gebracht in Stasegem. Ik speel dolgraag chauffeur voor hem. De ganse reis zitten we dan naast elkaar zonder woorden. Enkel Klara op de radio en genieten. On the road met Arnaud is stil maar intens leven. Hij rijdt zelf niet met de auto en de hulp voor mensen met een beperking op ons openbaar vervoer is dusdanig miserabel georganiseerd dat we het opgegeven hebben. Hoe jammer!

Hein Mortier en Arnaud Rogard

100% – Focus

Vandaag kom ik een uurtje vroeger. Dan kan ik hem aan het werk zien. Sinds december vorig jaar werkt hij samen met regisseur Hein Mortier, artistiek leider van de figuranten aan een nieuw theaterstuk in opdracht van het project Bloedtest.
Ik sluip naar binnen en merk beide heren voorovergebogen aan tafel. Ze ontcijferen moeilijke woorden. Die dan, als ik het goed begrijp, Arnaud van buiten leert. “Zuur-stof-con-su-ment”, amai ik merk onmiddellijk een heel hoge concentratie krakende hersencellen. Maar Arnaud plooit niet en bijt zich vast in de tekst: 100% focus.
De tekst is geschreven door een zekere Paul (Pouvreur nvdr) en ondanks hij in dialoog ging met Arnaud, houden de zinsconstructies weinig rekening met de verstandelijke beperking. Ik begrijp het niet meteen maar laat niets merken, wil hun werkproces nu niet ophouden.

Moeilijk-maar-mogelijk

Tot slot van de repetitie brengen ze de tekst samen met de bewegingen die ze eerder ingeoefend hebben. Onmiddellijk weet ik waarom ik hier zo graag kom. In een wenk gebeurt iets magisch. Ondanks de afwezigheid van een publiek tovert Arnaud een blik op zijn gezicht die mij bij het nekvel neemt. Dan ontstaan kleine bewegingen vanuit zijn vingers die uiteindelijk heel traag zijn ganse lichaam in een verkleinde oervorm brengen. En net in die oncomfortabele houding zegt Arnaud zijn tekst feilloos op.

Omdat ik zo verward toekijk vertelt Arnaud mij het ganse verhaal en verduidelijkt Hein me hoe ze te werk gaan. Weet je, het doet deugd om te zien hoe hard mensen werken om iets persoonlijks te maken. En welk ingenieus systeem ze uitvinden om de moeilijkste zaken toch mogelijk te maken. En straks, ik voel het nu al, zullen ze het publiek bij het nekvel nemen.

Groeten,
Suppoost met knieprobleem

ART SHOULD RISE QUESTIONS

De relatietherapeut

In mijn hoofd ben ik al aan de overkant maar in de realiteit stap ik in een koude auto en vertrek langs een bevroren weg.
Vandaag ruil ik mijn suppoosten job in het goed verwarmde museum, in voor een koud kunstenaarsatelier in Sint – Amandsberg.
Ik haal de eerste twee kunstenaars af. Ze zitten te wachten en stappen gewillig in mijn auto als taxi richting atelier. Ook zij zijn nog niet echt wakker. Het gesprek gaat over eten, een nieuwe gsm, een tablet waar je spelletjes op kunt spelen en alle TV – soaps van de avond ervoren. Ze lijken wel de King and the Queen op de achterbank en kibbelen er heftig op los.
Van suppoost naar chauffeur, daar nog aan toe, maar een opleiding relatietherapeut heb ik niet echt.

Alles is nader te bepalen

Ik zet een vrolijke deun op, de zon daagt in het oosten en de sfeer wordt beter.
Het koppel kunstenaars nestelt zich gezellig op de achterbank en ik speel de perfecte taxi chauffeur, ogen open en oren toe.
We arriveren aan de grote poort van het grote atelier van de andere twee kunstenaars. Dit is een onvermoede buurt in Gent. Deze straat staat vol met mooie woonhuizen. Achter de poort zit een groot atelier verborgen. Boven het atelier bevinden zich nog verschillende andere ateliers. Eén daarvan is van Dirk Zoete, een kunstenaar die ook de wereld als een schouwtoneel ziet en verbeeldt. ‘Alles is nader te bepalen. Naargelang de situaties zich voordoen’. Ik heb die mooie expo in het SMAK gezien. Tja, suppoosten gaan ook wel eens piepen bij de collega’s. We zitten niet meer stil op een stoel!

Collectieven zijn van deze tijd

Frank Tony Laurence Robbert

Het kunstenaarschap is ook niet meer wat het was in de tijd van Van Gogh. Geen romantische zolderkamers meer waar je in eenzaamheid creatief zit te wezen. Deze kunstenaars werken met vier samen. Collectieven zijn van deze tijd. Elk werk ontstaat aan een tafel van 2 op 1 meter. Ik kijk mijn ogen uit in dit reuze groot atelier tussen orde en wanorde in. Kunstobjecten zijn gesorteerd aan de muur. Een grote indrukwekkende installatie staat in het centrum. Dat is nu zo typisch. Kunst is fantastisch nutteloos. Dat bespaart ons een hele boel ballast. Ik lees een tekst op de muur van het atelier: ART SHOULD RISE QUESTIONS

De ene kunstenaar suggereert, de andere spreekt tegen, de derde voert uit, de vierde stuurt het proces.

De creativiteit spat hier van de muren. Ik nestel me in een hoek. Ik ben aanwezig afwezig. Na wat kort geklets over het weekend, trekken ze alle vier een ‘vuile schort’ aan. De klei ploft op de tafel. Binnen de 10 minuten zijn ze aan het werk. De ene maakt koralen, de andere een gorilla neus, de derde munten en het vrouwtje maakt een vaasje met de aanzet van een bloem.
Ze kleien en kletsen. Het gesprek gaat het ene moment over de soep die aangebrand is, over een kind willen, een kind krijgen, later misschien.
Het andere moment vertellen ze over de liefde, over kunst, over tentoonstellen.

Nu is het omgekeerd. Ik doe mijn ogen haast toe, maak me onzichtbaar maar mijn oren staan wijd open.
De ene kunstenaar suggereert, de andere spreekt tegen, de derde voert uit, de vierde stuurt het proces.
En ik zie de aantallen van de kunstobjecten groeien terwijl ik ernaar kijk. Een schitterende koraal, een salamander, tegels en geglazuurde munten.

Groeten,
de vrouwelijke suppoost

“Het is niet omdat het kan, dat we het moeten doen!”

Mirjam Plantinga en Piet Devos

Het is slechts een van een aantal opvallende uitspraken die Mirjam Plantinga toevertrouwd tijdens het interview voor het e-magazine van Bloedtest.
Ik heb niet al haar quotes onthouden. Daarvoor verwijs ik naar het magazine op deze site. Maar Mirjam is vrij helder in haar ideeen. Dit is wel te verwachten van een ‘Noorderlinge’ maar volgens mij heeft het vooral te maken met haar persoonlijke betrokkenheid bij de onderzoekswereld binnen de genetica en haar overtuiging dat de samenleving hier zijn taak dringend moet opnemen.
We kunnen als gewone stervelingen onmogelijk het wetenschappelijk onderzoek bepalen maar in een democratie mogen we wel verwachten inspraak te krijgen in wat we met de resultaten aanvangen.

Blindengeleidehond

Het interview heeft plaats in het Universitair Medisch Centrum in Groningen, het noorden van Nederland. Wit.h heeft Piet Devos (literatuur wetenschapper) gevraagd een interview reeks in te blikken over de gevolgen van de Nip test. De perfecte man, zoveel is zeker, en dat Piet zelf blind is doet niet ter zake. Of toch? Wel, ik had de eer zijn persoonlijke begeleider te zijn tijdens deze tweedaagse reis. Had dit nooit eerder gedaan en was dan ook erg benieuwd of ik genoeg ‘blindengeleidehond’ in me heb?
Ik ben blij dat we niet in een anoniem Ibis hotel moeten verblijven, onze chef heeft een appartement gehuurd. Maar bij aankomst ging er toch een alarm af. Het appartement stond bomvol vintage meubels, staande lampen, nepplanten, cactussen, jaren 70 design, etc etc etc… Een prachtige afwisseling op een studiereis maar tegelijk een ingewikkeld labyrinth waar Piet zich een weg doorheen moest banen. Zoveel is zeker, we hebben er wat afgelachen! Woef woef.

Solidariteit

Het interview verloopt vlot. Piet is goed voorbereid, Mirjam vindt het erg belangrijk om aan Bloedtest mee te werken.
Ik hoor dat wij allemaal afwijkingen met ons meedragen. Bij een zwangerschap bestaat de kans dat die samen komen met afwijkingen bij de partner en als het dan tegenzit krijgen we een … BOEM. En wat dan? Ja wat als?
Wat als de kans bestaat dat er ziekte of afwijking onstaat bij dit nieuwe leven? Dan krijg je plots als toekomstige moeder of vader heel veel verantwoordelijkheid. Misschien moet er wel beslist worden over leven en dood? Kunnen we dit wel aan?
Ik krijg het een beetje benauwd. Soms denk ik dat alle solidariteit verdwijnt in onze samenleving. Iedereen moet zowat voor alles zijn eigen verantwoordelijkheid dragen. Ik weet niet of ik dat kan en of ik dit wil?

En actie!

Koen Moerman

Onze vaste cameraman Koen Moerman filmt met twee camera’s tegelijk. Samen met Piet wordt het interview achteraf gemonteerd en iedere tiende van de maand verschijnt een videointerview op het e-magazine van Bloedtest. Mirjam is ingepland voor april, we krijgen eerst nog Silke Brands en Oskar Stalpaert en later ook nog Petra de Sutter, Stefan Brijs, e.a. …

Groeten,
Suppoost met knieprobleem

Vroege vogels

Vroege vogels

Een Leporelloboek wordt het. Een zigzagboek dat opengevouwen en languit minstens tien meter lang meet. Christoph, een van de twee kunstenaars, schrikt zelf van de snelle voortgang. De twee zijn amper driekwart bezig en het lijkt erop dat het boek wel minstens honderd meter lang wordt, het scenario van het verhaal en de vaart in acht genomen!

Het is nog geen acht uur in de morgen wanneer ik de Kortrijkse binnenstad binnenrijd. Ik was vandaag vroeg uit de veren en stak een tandje bij, want ik moest de twee voor zijn om hen goed en wel te ontvangen aan de Overkant. Christoph Bruneel en Dominique Beun zijn nogal matineus van aard. In gewone mensentaal staan ze bekend om hun ochtendlijke daadkracht, welteverstaan. Ik kruis ze in tegengestelde richting, alsof ze reeds lang voor het ochtendgloren door de ontwakende stad aan het ronddwalen zijn. Rondjes lopen, de tijd doden, tot die arme suppoost eraan komt. Ai.
Tja, ik, die naar mijn overtuiging en discipline altijd tien minuten te vroeg verschijn (ik wil niks aan het toeval overlaten), zal mijn conditionering geweld moeten aandoen om die twee voortaan op vrijdagochtend op hun wenken te bedienen.

Een uitgesponnen verhaal

Haastig schenk ik hen een kop koffie in. De twee zijn harde werkers. Zelfs koffie is voor hen geen noodzaak. Het zijn geen woordenverspillers maar mannen van de daad. En dat laat zich meteen voelen. De eerste passage van hun boek wordt al snel bevolkt door dames. Meestal naakt, soms schaars gekleed, met Schotse rokjes – van dat soort. Een woud van dames.
‘Kwaliteit’, zegt Dominique tussendoor. ‘De meisjes!’, vervolledigt hij. Alsof hij de hoofdrolspeelsters in een uitgesponnen verhaal introduceert. De eerste passage in wording ligt er al snel weelderig bij. De opengevouwen papierstrook steunt op tafels en stoelen, over een lengte van om en bij vier meter.

De dames loodsen mijn blik mee door de intro van het verhaal. Van bij aanvang staan ze behoorlijk wild, als je het mij vraagt. Maar die extase gaat snel liggen. Enkele passages verder vallen ze precies stil en worden devoot. Gek, maar iets in mij zegt dat dit niet pluis is. Of vals alarm. Er staat vast wat te gebeuren, voor zover ik het duo Bruneel – Beun ken en al aan het werk zag in andere tijden. Een suppoost heeft een goed getraind geheugen; die zet je niet snel op het verkeerde been.

Voortdoen en niet omzien

Het voelt heel comfortabel aan met een koppel van dit allooi in de buurt. Alsof ze al jaren onophoudelijk een stel vormen en woordenwisselingen al lang ballast zijn geworden. Af en toe een woord mompelen onder het werken, ja, maar karig en onbewust. En verder vooral voortdoen en niet omzien.
Gelijk twee monniken zitten ze over hun tekenbladen gebogen. In schril contrast met wat het verhaal lijkt te worden. Want ik verneem tussen de regels door dat er nog een dosis bedreiging en spanning op ons afkomt binnen het verhaal. Maar dat is voor de volgende elf werksessies. Ik laat ze in hun stille ijver en bedwing mijn nieuwsgierigheid. Volgende vrijdag zijn ze hier immers terug. En wordt het heel vroeg opstaan.

Vreugdevol afsluiten

Normalisering

Cake met bearnaisesaus? Maak dat de kat wijs. Laurence smeert bearnaisesaus op haar sneetje cake. Tony, haar vriend en artistiek kompaan is er gerust in. Frank, Robbert en ik kijken elkaar vol ongeloof aan en onderdrukken een schaterlach.
‘Vind jij dat echt lekker?’, vraagt Robbert haar. Ze knikt, meer dan overtuigd van haar smaak. Artiesten hebben lak aan normalisering, zeker waar het smaak en keuzes betreft, denk ik dan.

Schaarste

Het is 1 uur in de namiddag wanneer ik er aan kom. Het atelier van kunstenaarsduo Robbert & Frank ligt in een woonwijk aan de rand van Gent. Het is er bar koud. Behalve in het afgezonderde gedeelte waar zij al drie uren ijver achter de rug hebben. Daar blaast een warme luchtkanon warmte de ruimte in, wat aan hun vereiste fijne motoriek tegemoetkomt.
Het is schaftijd. Het is restjes eten: de laatste werkdag voor Kerst en de provisie raakt op.
Maar kunstenaars kunnen en moeten nu eenmaal met schaarste leren omgaan, heb ik geleerd. Ze moeten met weinig tevree zijn; de beste creaties voltrekken zich immers niet vanuit een luie, luxueuze zetel van behaaglijkheid. Of ben ik teveel romanticus?

Archeologische vindplaats

Mijn blik tast de kleine ruimte af en ik ben verrukt bij het zien van wat het viertal reeds presteerde. In het kader van hun ruimtelijke ingreep werken zij aan de keramische bestanddelen ervan. Zorgvuldig boetseren ze hun archeologische vindplaats. Verspreid op planken liggen de vele keramische stukken die straks de oven in moeten: tegeltjes liggen, naast andere getuigenissen van een verleden, netjes geordend te wachten op hun bakbeurt.

Vandaag kreeg ik nog wat extra werk mee vanuit de Overkant. Ik verschuil me achter de houten afscheidingswand, een wand van om en bij anderhalve meter hoog waartegen een werkblad bevestigd is. Ik kan er aan de slag en zo stoor ik het viertal niet.

Stilte

Het is stil. Maar niet zomaar stil. Het is alsof de stilte zich vult met een voelbare intensiteit. Je zou het een condense ruimte- en tijdsbeleving kunnen noemen. Een stilte met een densiteit, waar chemie hangt. En gelukzaligheid ook. ‘Zalig’ om in een omgeving als deze zijdelings mee te mogen werken en het jaar ‘vreugdevol’ af te sluiten, en reikhalzend uit te zien naar dat gigantische 2019.

Verwarring is noodzakelijk

Verwarring scherpt de creativiteit aan!

“Essentieel in het project UP” verzekert kunstenaar Lieven ons, “is onvoorspelbaarheid en toeval – is verwarring – is kwetsbaarheid”.
De toon van de meeting is hiermee gezet.

Ik zorg voor de beveiliging

De laatste Bloedtest vergadering die ik in 2018 meemaakte krijgt de prijs van de meest curieuze. Het aanvangsuur was beduidend vroeger dan wij gewoon zijn bij Wit.h. Maar dit deert me niet. Ik heb alles goed voorbereid opdat iedereen comfortabel kan deelnemen. Er is koffie, koekjes, ik heb het schrijfbord kraaknet gezet en krijt in diverse kleuren klaar gelegd.
Onze chef artisiek arriveert als eerste. Hij lijkt erg ontspannen maar wij weten dat hij zijn nervositeit goed kan maskeren, zeker wanneer er ongemakkelijke besprekingen gepland staan. Hij vraagt me de bijeenkomst mee te volgen want vandaag wordt, met een beetje chance, het project UP (United Perfect) na lang zoeken naar centen, eindelijk een gestart.

Op zoek naar de perfect vraag

Net op tijd komt iedereen binnen: de deelnemers komen uit Vormingplus, Konekt, Het Pakt en collega Bart van Wit.h. Het valt meteen op dat de aanwezigen elkaar niet zo goed kennen. De kennismaking duurt dan ook erg lang. Wat de Pakt kunstenaar aan tafel duidelijk een beetje tegenzit want hij moet ‘dringend’ zijn verhaal kwijt. Knorrig staat hij op en schrijft in grote krachtige letters op het bord: “Welkom op de stichtings vergadering van UP”. Met er onder de vraag: “wat zou jij graag veranderen aan jezelf?”.
De vraag komt eerst wat onwennig over maar dan barst het los met bemerkingen. Ik ben ook verrast door de vraag. Zou ik er anders willen uitzien dan ik nu ben? De initiatief nemers van het kunstkollektief Pakt knikken tevreden, dit is een goeie start discussie. Maar de meningen zijn verdeeld en de atmosfeer schuift op naar ernstig.

Vertrouwen

Het gesprek draait nu op volle toeren. Iedereen neemt de kans om zijn standpunt, zijn twijfels, zijn vragen en zijn voorkeur te laten blijken. Elkeen doet zijn uiterste best om begrepen te worden, maar de redevoeringen verlopen soms ongemakkelijk. Als buitenstaander voel ik een beetje trammelant. Het is boeiend om heel erg verschillende mensen samen aan het werk te zien, maar ze spreken precies niet dezelfde taal? Het is kunstenaar Lieven die trekt en sleurt en als een kapitein het schip de vaart in stuurt. Tegelijk wilt gespreksleider Kurt dat iedereen mee is op het schip en gooit het anker uit. Hij wilt als volwaardige crew meevaren maar eerst weten waar heen. Gas geven en remmen tegelijkertijd, het baart curieuze capriolen en omwoelt het water. Gelukkig blijft het vertrouwen in elkaar groot.

“UP: we zijn geen partij, maar we worden een partij!”

Wanneer iedereen vertrokken is durf ik het schrijfbord niet te wissen. Het is een wirwar van goeie bedoelingen. Vreemd curieus hoe we allemaal aanvoelen waar dit project heen gaat maar het nog niet verwoord krijgen opdat iedereen het kan begrijpen. Amai dit wordt een uitdaging van jewelste. Een uniek werkproces is opgestart.
Duidelijk is dat United Perfect is opgericht en ze worden een partij!

Groeten, een goeie gezondheid en tot volgend jaar,
suppoost met knieprobleem

Doe maar normaal!

Jason Hazina Peter Geertje

Doe maar normaal!

… “doe maar normaal” snauwt Jason me toe terwijl hij me streng aankijkt. Het is 11 uur in de ochtend en bij het betreden van de studio roep ik bij wijze van zwans: “ok, stoppen met arbeiden, tijd voor kerstverlof.”
Grappig vindt hij het niet. Zijn antwoord is gevat: “pas wanneer ik vertrek is het vakantie, doe maar normaal jij”. Later verneem ik dat hij drie maand naar Spanje trekt. Zijn ma heeft er een bedrijf. Een erg warme manier om de winter door te komen, ik geef toe ben beetje jaloers.

Vandaag moet ik langs de repetitie van ‘Onderland’. Even de temperatuur meten, foto’s nemen en vooral een babbeltje slaan, zo omschrijft onze chef mijn suppoost opdracht aan deze overkant te Antwerpen. Maar wat ik hoor tijdens de repetities neemt me bij de strot, en ik vergeet al snel mijn werk.
Bijvoorbeeld Jason draagt een fragment voor uit zijn bijdrage voor het poetische werkstuk ‘Onderland’:
“Ik heb een litteken in mijn hart.
Er zit ruis in mijn hart. Ik voel er niks van.
Mijn moeder heeft mij in mijn leven gebracht.
Ik heb downsyndroom.
Ik ben anders dan mensen
en mensen zijn anders dan ik.
Ik ben zo geboren, daarom of waarom.”

‘Onderland’ is geen theater.

Dit collectief heeft niet de ambitie om een toneelstuk op te voeren. De voorbije maanden schreven ze talrijke teksten samen maar soms ook elk op zijn eiland. De confrontatie met elkaar willen ze onthullen als een poëtische dialoog. Samen met het publiek dwalen ze af in een bad, ze trekken alle bezoekers mee in hun zoektocht.
Iedereen heeft zijn onderland weet je.
Ondanks het geen theater is, ontwikkelen ze wel een enscenering en transformeren de vier spelers af en toe tot vreemde figuranten zoals de Dondermaker, de Naveldraaister, de Snarenraker en de AardbaarDster. Bij deze laatste lijken baard en schaamhaar verdacht op elkaar. Bevreemdend maar tegelijk raakt het diep.

Peter Hazina Geertje Jason

Het aller-allerliefst ben ik hier samen bij jou …

In hoeverre is de mens het contact met zichzelf kwijt? Voelt hij zich nog verbonden met de aarde?
… “Ondertussen zei mijn man: bij mij geen kinderen met down! En trouwens als er een mongooltje geboren wordt, is het altijd de schuld van de vrouw” (uit getuigenis van Geertje Vangenechten in Onderland).
Luisteren alleen al maakt me verlegen. Maar ‘onderland’ heeft best ook veel humoristische passages en muziek en zang …
Zo horen we Hazina zingen:
“Helemaal alleen … zal ik boven komen
Helemaal alleen … bouw ik nieuwe dromen
Helemaal alleen … maar nog lang niet verloren
Helemaal alleen … wordt ik geboren”

Benieuwd naar het vervolg,
gegroet de suppoost met knieprobleem.

500 TON PATRICK DEWAEL

Klaus Compagnie

LIBRE PELIGROSO THIBORON en een 500 TON wegende PATRICK DEWAEL. Dit opschrift in zwarte alcoholstift raakt kant noch wal. Maar het plaagt me en daagt me uit om hier te blijven hangen. De absurde tekst werd net in één beweging neergeschreven en nestelt zich tussen de vele groteske figuren op het schilderij in wording. De aanstekelige lach van hij die de tekst verzon en neerschreef, galmt nog na. Het is alsof hij, Klaus Compagnie, steeds weer uitbundig geniet van elke ingeving, van elke artistieke daad. En dat lijkt hier alleen maar versterkt te worden door de aanwezigheid van Tom Poelmans.

Twee opmerkelijke leeuwen

Ik ben hier op vrijwillige basis vandaag. Mijn vrije dag offerde ik spontaan op voor een halve dag toeven in de nabijheid van Tom en Klaus. Zowat anderhalve maand geleden werd mijn nieuwsgierigheid danig geprikkeld bij de kennismaking met deze twee opmerkelijke leeuwen. Jawel, leeuwen! Mannen die van wanten weten. Mannen die zich met volle kracht gooien op hun prooi, de schilderkunst. Mannen die weten waar de kwast hangt. Klaus, de linkshandige en Tom, de rechtshandige. Twee handen op een buik.

Verduivelde schilderstel

Ach, doorgaans ben ik een plan-mens. Daarvoor ben ik ooit aangeworven aan de Overkant. De zaken op orde houden. Alert zijn. Wat zoveel betekent als het beschikken over een scherp observatievermogen. En misschien wel de neus van een detective. Op haar beurt vloeit een scherpe observatie voort uit een gezond stel ogen, goed ontwikkelde voelsprieten en een meer dan gemiddelde nieuwsgierigheid. Maar fijn ontwikkelde antennes wijzen echter ook op een hypersensitieve natuur. Een eigenschap die ik me nooit eerder toedichtte. En hier zit nou net de kink in mijn kabel.
De huishoudelijke taken die ik mezelf opleg op vrije dagen als deze, wat tot op vandaag altijd steunde op mijn onberispelijke discipline, heb ik voor het eerst met een nonchalance aan de kant gegooid. Zo van, dat kan wel even wachten. Schema overboord. Dat gebeurde nooit eerder in het bestaan van deze stringente zaalwachter. Het voelt alsof mijn leven even in een kolk terecht komt. Dat verduivelde schilderstel heeft hier wat aangericht.

Tom Poelmans

Schilderplezier

Onophoudelijk schildert de tandem Poelmans-Compagnie verder. Zoals ik al zei: als twee hongerige leeuwen, ontembaar. Alsof het de meest primaire behoefte betreft. Ik raak in de ban van zoveel daadkracht en genot op doek.
Ooit pikte ik in een gesprek het woord schilderplezier op. Schilderplezier, schilders-plezier, plezier onder schilders. Ik meen dat ik weet wat het betekent.

Bij Tutti Fratelli

Een wandelende opera?

Suppoosten voor Wit.h betekent op locatie werken. Het museum is altijd weer aan de overkant. En daar moeten wij dan heen. Suppoost spelen in een klassiek museum, altijd op dezelfde plek, dezelfde tijd en dezelfde mensen, het zou niets voor mij zijn. Ik ben altijd nieuwsgierig naar wat aan de overkant te beleven valt.
Vandaag trek ik naar Antwerpen naar Tutti Fratelli. Het kunstenaarscollectief ‘Onderland’ heeft er een tijdelijk onderkomen om te repeteren. Ze werken aan een performance voor het project Bloedtest maar repeteren in Kortrijk of Gent bleek moeilijk te organiseren. Dus dan maar naar Antwerpen, zo eenvoudig gaat dit bij ons. Ik zie jullie nu fronsen en zich afvragen of Wit.h nu ook theater maakt? Awel ik probeer het ook beetje bij beetje te begrijpen. We werken blijkbaar aan een soort opera? Maar dan een die wandelt?

Jason en Geertje

Puzzelen

‘Onderland’ is de naam dat het kleine collectief zichzelf aangemeten heeft. Ik heb ze al een aantal keren ontmoet in dit project: Geertje Vangenechten, Hazina Kenis, Peter Holvoet Hanssen en vandaag niet met Pieter Debruyne maar met de jonge acteur Jason Van Laere.
Ilse van Tutti is supervriendelijk en onthaalt ons met koffie. Peter bracht chocolade mee en Hazina trakteert met zelfgemaakte speculaas. Geef toe, een aangename job hé.
De eerste taak van de dag is samen een agenda opmaken voor de komende werkperiode. Onze chef artistiek doet niet graag zo’n praktische zaken en dus moeten wij suppoosten dit op ons nemen. Ik vind dit heerlijk, zo puzzelen met data en plekken tot alles perfect in elkaar haakt. Dit heeft me een goed gevoel.

Die Jason laat zich wel gelden.

Opvallend zo’n jonge man met het syndroom van Down met zoveel goesting om te spelen. Hij demonstreert een soort Flik-flak en werkt zich schijnbaar zonder moeite door een aantal setup s. Amai, mijn stramme lijf doet al pijn door gewoon toe te kijken. Maar zijn boodschap is duidelijk: “allez, laat ons beginnen”. Indien hij vandaag zijn plaats vindt mag hij het gezelschap versterken voor de duur van het project. Ik hoop het voor hem en voor ons, want zo’n kunstenaar erbij maakt toch wel een wereld van verschil.

Onderland

Vooraleer ze starten met werken vertelt Peter me hoe ze straks afdalen in ‘Onderland’. Ze willen zichtbaar maken dat er soms zo’n belangrijke gebeurtenissen op je pad komen dat het leven erna helemaal anders is. Deze kunstenaars verlaten zelfs de fysieke samenleving en dalen letterlijk af in de buik van onze wereld. Dit proces hebben ze reeds in een videofilm ingeblikt. Nu werken ze aan het vervolg als podium act. Mijn gedachten dwalen af en ik herinner me lange tijd terug een mevrouw die me vertelde dat ze zwanger was geweest van een kindje met het syndroom van Down. Hoe ze door de hel ging en emotioneel verscheurd werd en uiteindelijk toch abortus besliste. Haar leven is nooit meer hetzelfde geweest. En ook ik wist niet goed wat te zeggen.

Groeten de suppoost met knieprobleem

Een kolkend geheel van beeld en muziek

Johan Tahon

Ik had er op gehamerd. Dat we tijdig moesten vertrekken. Ik kan ze zo opnoemen, de knelpunten op de secundaire wegen. Ik volg de verkeerssituaties op vrijdagnamiddag nu eenmaal nauwgezet. Althans wanneer het tijdstip dit toelaat. Buiten de bezoekersuren zorg ik dat het Museum aan de Overkant er netjes bij komt te liggen, en dat terwijl de radio speelt. Het artistieke team staat de muziek oogluikend toe, zolang het maar buiten de tentoonstellingsuren valt. Het zou naar verluidt niet altijd klikken tussen mijn muziekkeuze en de kunstwerken.

Richting Zwalmstreek

De hybride wagen van het Museum trekt zich op gang, de snelweg op, om dan ter hoogte van Deinze de meanderende wegen in te sluipen richting Zwalmstreek. Daar woont en werkt de gerenommeerde beeldhouwer Johan Tahon. Mijn collega’s maken me deelgenoot van dit bezoek, het moet zijn dat ze mijn bijdrage in het museum nog steeds waarderen.
Bij aankomst word ik van meet af aan in een heel andere wereld dan de mijne gegooid: menselijke gedaanten in gips, soms onvolgroeid, soms misgroeid, soms ontmenselijkt, soms bovenaards, soms onderaards. Schoon en angstwekkend tegelijk.

Een universum vol mysterie

Tahon is een man van grote gestalte, met lange haren en al. Hij is bijna even groot als sommige van zijn beelden. Ik kan me best voorstellen dat je redelijk uit de kluiten gewassen moet zijn om dergelijke sculpturen te baren. Ik durf te denken dat het maakproces wel eens om een lijf aan lijfgevecht gaat. Maar ondanks die hele dramatiek is de ontvangst gastvrij en verloopt het gesprek zeer gemoedelijk. Ik voel me middenin een merkwaardige reis door een universum vol mysterie maar het voelt comfortabel aan.

Het gezelschap praat in één beweging de namiddag vol. Er wordt gemijmerd over kunst, de mens, de wereld en niet in het minst de bloedtest. Gaandeweg nemen ideeën hun eerste vorm aan. Al snel en tot mijn grote verbazing komen ze bij de muziek uit. Tahon kruist op zijn artistieke pad wel heel bijzondere mensen. En het zijn niet van de minste. Hij blijkt muzikanten van de bands Rammstein en Sonic Youth dan ook persoonlijk te kennen. De muziek van die mannen staat mijlenver van mijn persoonlijke keuze. Maar ik ken ze. Ook een suppoost kijkt wel eens over de schouders van zoon en dochter mee.

Een hellepoort

Wild Classical Music Ensemble komt ter sprake: een unieke, inclusieve band die jaren terug ontstond in de schoot van het Museum aan de Overkant. Waarom hen niet samenbrengen met een New Yorkse gitarist en ze posteren middenin de beeldenwereld van Tahon? En vervolgens dat kolkend geheel van beeld en muziek gaan filmen. Namen van cineasten en cameramannen vallen. Even zie ik het bos door de bomen niet meer. Ik heb het raden naar wat de uitkomst van dit proces zal zijn. Maar ik heb alvast weer iets om hongerig naar uit te kijken. Geloof me vrij, het helpt de wereld vooruit, zoveel enthousiasme, verbeelding en durf!

Een bevallige jonge dame arriveert

Een bevallige jonge dame arriveert

Het gevoelig gedicht is verdwenen uit de vitrine van het Museum aan de Overkant.
Ik vind het wel spijtig.
Het plein aan de kerk zal nooit meer hetzelfde zijn.
Maar er zijn nu eenmaal tijden van komen en gaan.
Een bevallige jonge dame arriveert. Ze heeft nieuwe plannen.

Ze spant draden in de vitrine en haalt een doek boven. Ik hou haar nauwlettend in de gaten.
Ze lijkt als twee druppels water op Frida Kahlo. Ze heeft prachtig zwart haar en opvallende wenkbrauwen.
In heel mijn suppoosten bestaan heb ik veel schilders de revue zien passeren. Frida Kahlo is de top. Mexicaanse, schilderes en surrealistisch.
Ze had niet echt veel geluk in haar leven. Kinderverlamming en een zwaar accident met een tram, zorgen er voor dat ze een vervormd bekken heeft en een eeuwig mankende tred. Miskramen maken haar ziek. De kinderloosheid en het gemis zijn een centraal thema in haar werken.
Ik vergeet nooit dat ene schilderij waar ze zichzelf naakt afbeeldt. Ze ligt op een bed in een grote plas bloed. Allerlei bloedbanen zijn verbonden met elementen buiten haar. Een ervan is haar ongeboren kind.
Of dat zelfportret met afgeknipt haar. Ze kijkt de toeschouwer aan en houdt de schaar losjes in haar handen. In het West-Vlaams hebben we daar een mooie uitdrukking voor: ’t is wreed schoon.’

Ondertussen werkt de jonge dame naarstig voort. 

Ik hou haar verder nauwlettend in het oog.
Ze heeft de draden gespannen en hangt rode doeken op. Op die doeken zijn foto’s van kunstenaars geprint. ‘Je moet je fantasie gebruiken’, zegt de dame lachend. De doeken suggereren de rode gordijnen van de opera. En ze plakt met gouden letters www.bloedtest.org op het raam van het Museum aan de Overkant.
Ze bekijkt haar werk van op een afstand en zegt met gefronste wenkbrauwen en een brede lach: dit is nog maar het begin!

De vrouwelijke suppoost

Overleg met alle betrokkenen van Bloedtest- dag

KLIK HIER VOOR VIDEO BEELD VAN DE CAMERATA ARTISTA

Het is zes november ’18, maar het lijkt hartje zomer. Van de klimaatopwarming begrijp ik niets en kan er weinig over zeggen. Maar zo warm in november dat voelt wel een beetje vreemd.
Vreemd of niet het doet wel ‘DEUGD’. De gezichten van de kunstenaars die een voor een de historische vergaderzaal betreden staan op modus: ‘welgezind’. En het zal nodig zijn.

Open communicatie.

In de auto op de heenreis naar Gent vertelt onze chef de agenda voor vandaag. Met alle kunstenaars die deelnemen, en dit zijn er meer dan 50 en dan nog eens een viertal gezelschappen overleggen we vandaag het ganse verloop van de walking opera: Bloedtest. De speel- en toonplekken, de timing, de rode draad, de muziek, … een nogal complex verhaal.
Ons team is goed voorbereid en ziet er naar uit om in een open sfeer te overleggen met alle betrokkenen. Het is niet van nul beginnen hé. De meeste kunstenaars zijn al een aantal maanden aan de slag en ons artistiek team coacht dit heel erg betrokken. Ik heb het gevoel dat we vlot vooruit gaan.

TOP catering en techniek.

Als suppoost kan ik me vandaag beperken tot het aanbrengen van het technish materiaal en onze productie medewerker Koen Moerman bijstaan. We hebben graag dat de zaken vlot verlopen, geen gestuntel met beamers en micro’s bij ons.
Het is ook erg leuk samenwerken met de collega’s van museum dr. Guislain. Zij hebben gezorgd voor een prima onthaal en de catering voor deze middag ziet er overheerlijk uit.

Biologie

Onze chef artistic doceert de ganse struktuur van de Walking Opera als een bioloog. Hij stelt het museum en de opera muziek voor als een CEL. De tentoonstelling wordt het DNA van de opera en de podiumacts worden vergeleken met de GENEN. Het CHROMOSOOM vormt het parcour van de Walking Opera en alle inhoudelijk aspecten verzamelt hij in het MEMBRAAN.
Amai super benieuwd hoe dit verder zal verlopen?

Groeten, de suppoost met knieprobleem

D-EFFECT

Vijf dansers en een muzikant

Vijf dansers in rare houdingen. Als lettertekens, schuinen en krommen steunen ze tegen een tafel of liggen als wrakhout gekanteld tegen het dansoppervlak. Geen van hen merkt mijn aanwezigheid op. Dat voelt tegelijk comfortabel en oncomfortabel aan. Maar dansers moeten nu eenmaal stretchen. Zoveel is duidelijk. Spieren klaarstomen om straks nog maar eens tot op het bot te gaan.

Over het muurtje kijken

Wat verder verwijderd van deze bizarre, levende sculpturen staat een muzikant. Een contrabassist. Hij stemt zijn kolos van een instrument en oefent enkele melodielijnen in. Gek toch, de repetitie is nog niet half aangevangen en ik waan me reeds in een voorstelling. Dat heb ik al eens voorgehad toen ik samen met mijn collega’s een hedendaags-klassiek muziekstuk mocht bijwonen. Maar dan in de omgekeerde richting, alsof de strijkers voor eeuwig hun snaarinstrumenten aan het stemmen waren, toen bleek dat de uiteindelijke uitvoering al bezig was. Toegegeven, mijn luistergedrag was toen nog geprogrammeerd. Stap voor stap leerde ik écht te luisteren, met gespitste oren in plaats van geconditioneerde oren. Gaandeweg leerde ik over het muurtje te kijken.

De taal van de dans

Ze gaan even zitten in een cirkel. Lisi, de Argentijnse choreografe, evalueert en doet dit wisselend in het Frans, Engels en Spaans. ‘D’accord’, antwoordt Frédéric in zijn moedertaal.
Jeetje, hier spreken ze alle talen door elkaar en als het niet doordringt tot iedereen, dan is er nog de taal van de dans, die alles overstijgt. Hier heus geen Babylonische spraakverwarring.
Mijn aandacht blijft even haperen bij deze overpeinzing tot ik wakker geschud word door bonkende, bezwerende elektroklanken. Rusteloos en onder stoom besmetten de dansers elkaar. Ze trekken grimassen, hun tong raakt de grond en de suppoost schuift naar het puntje van zijn stoel.
En dan, in één klap keert het tij. De stilte valt. De lichamen verstenen. Ik hoor enkel nog het hijgen van de dansers. De contrabassist neemt het roer over en strijkt weemoedig over zijn snaren. Een danser stapt schijnbaar argeloos naar hem toe. Tot mijn grote verbazing slaat hij de strijkende hand van de muzikant weg. Opnieuw en op slag valt de stilte. Hij staat oog in oog met de muzikant en begint zowaar diens instrument te betokkelen. Op zijn beurt reageert de bassist en strijkt er een melodie bovenop. Ik slik.
Jeezes, zo’n contrabas, dat is geen muziekinstrument maar een lichaam, een levensgroot mens. Dat zijn hier geen vijf maar zes lichamen in een interactie!

Topsport met een boodschap vol poëzie

Tot mijn grote spijt moet ik de repetitie verlaten. Schoorvoetend verwijder ik me van de arena en sla de deur achter me dicht. De energie zindert na en zet me aan het denken. Dit is verheven topsport; topsport vol poëzie. Dit is atletiek die ruimte laat aan onze zielenroerselen. Ik ben sprakeloos en verzoek hierbij iedereen om zich eens open te stellen voor deze verheven lichaamstaal.

D-EFFECT is een inclusieve dansvoorstelling van Passerelle in coproductie met Wit.h. De voorstelling toert door Vlaanderen en komt langs bij de Walking Opera Bloedtest als een videoinstallatie.